Qazaxıstana dərman idxalı: kim idxal edə bilər, nə lazımdır?

Qazaxıstana dərman idxalının ilk şərti preparatın Qazaxıstan Respublikasında dövlət qeydiyyatından keçməsidir. 7 iyul 2020-ci il tarixli 360-VI nömrəli "Xalq sağlamlığı və səhiyyə sistemi haqqında" Məcəllənin 251-ci maddəsinə görə dərman vasitələri və tibbi məmulatların idxalı səlahiyyətli orqanın müəyyən etdiyi qaydada, Qazaxıstanın gömrük qanunvericiliyinə və Avrasiya İqtisadi İttifaqının (Aİİ) gömrük tənzimləməsi aktlarına uyğun həyata keçirilir. Eyni maddə Məcəllədə göstərilən hallar istisna olmaqla, Qazaxıstanda qeydiyyatdan keçməmiş dərman və tibbi məmulatların idxalını qadağan edir. Buna görə Türkiyədən alış planlaşdıran distribyutor əvvəlcə preparatın qeydiyyat statusunu və idxalçının kim olacağını dəqiqləşdirməlidir.

Məcəllənin 252-ci maddəsi dərman idxal edə bilən şəxsləri sadalayır: dərman vasitələri və tibbi məmulatların istehsalına lisenziyası olanlar; dərman vasitələrinin topdan satışına lisenziyası olanlar (tibbi məmulatlar üzrə isə topdan satışa başlama bildirişi ilə reyestrə daxil olanlar); işlənmə və qeydiyyat üçün elmi-tədqiqat təşkilatları və laboratoriyalar; ekspertiza, klinik tədqiqat və sərgi məqsədilə xarici istehsalçılar və onların nümayəndəlikləri; tibbi fəaliyyət üçün səhiyyə təşkilatları. Xarici istehsalçı öz adından yalnız ekspertiza, tədqiqat və sərgi üçün idxal edə bildiyindən, kommersiya satışlarında alıcı bu siyahıdakı Qazaxıstan subyekti, məsələn topdan satış lisenziyası olan distribyutor olur. Qeydiyyatdan əvvəlki ekspertizanı Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyindəki Dərman Vasitələri və Tibbi Məmulatların Ekspertizası üzrə Milli Mərkəz (NCELS, ndda.kz) həyata keçirir.

Qeydiyyatsız preparatlar yalnız səlahiyyətli orqanın verdiyi rəy (icazə sənədi) əsasında və Məcəllədə göstərilən məqsədlər üçün idxal edilə bilər. Bunlara klinik tədqiqatlar, qeydiyyat zamanı ekspertiza və dövlət qeydiyyatı, konkret pasiyentə həyati göstərişlər üzrə və ya nadir və xüsusilə ağır patologiyası olan məhdud pasiyent qrupuna tibbi yardım, satış hüququ olmadan sərgilər, humanitar yardım və fövqəladə hallar, innovativ tibbi texnologiyalar, radioaktiv, bioloji və kimyəvi maddələrin təsirinə qarşı peyvəndlər və antidotlar, həmçinin istehsal üçün balk-məhsul və farmasevtik substansiyalar daxildir. Müraciət qaydası və müvafiq dövlət xidməti Səhiyyə nazirinin 8 dekabr 2020-ci il tarixli ҚР ДСМ-237/2020 nömrəli əmri ilə təsdiqlənmiş idxal və ixrac qaydalarında müəyyən edilib.

Logistika baxımından Qazaxıstanda dərmanların saxlanması və daşınması 16 fevral 2021-ci il tarixli ҚР ДСМ-19 nömrəli əmrlə təsdiqlənmiş qaydalara tabedir. Praktiki ardıcıllıq belədir: preparatın Qazaxıstan qeydiyyatını və idxalçının lisenziyasını təsdiqləyin, ixracatçıdan lazımi sənədləri (məsələn, ÜST formatında CPP və seriya sertifikatlarını) tələb edin, soyuq zəncir və çatdırılma şərtlərini müqavilədə dəqiqləşdirin. Qanunvericilik tez-tez dəyişdiyi üçün aktual mətnləri adilet.zan.kz saytında yoxlamaq lazımdır. CSC Türkiyə mənşəli dərmanları GDP-yə uyğun anbar və 2-8°C soyuq zəncirlə Qazaxıstan da daxil olmaqla region bazarlarına ixrac edir; qiymət təklifi üçün saytımızdakı Dərman Sorğu Formunu doldura bilərsiniz.

Mənbə: Qazaxıstan Respublikasının "Xalq sağlamlığı və səhiyyə sistemi haqqında" Məcəlləsi, 7 iyul 2020, № 360-VI, 251-252-ci maddələr (adilet.zan.kz); Qazaxıstan Səhiyyə nazirinin ҚР ДСМ-237/2020 nömrəli əmri, 8 dekabr 2020 (adilet.zan.kz); ҚР ДСМ-19 nömrəli əmr, 16 fevral 2021 (adilet.zan.kz); NCELS (ndda.kz).