Qazaxıstanda dərmanların məcburi markalanması: idxalçılar üçün qaydalar
1 iyul 2024-cü ildən Qazaxıstanda bütün dərman vasitələri Data Matrix markalama kodu ilə markalanmalıdır. İdxal zamanı kodun harada tətbiq olunacağı və AİB üçün sərhəddən əvvəl bildiriş qaydası.
Qazaxıstanda dərman vasitələrinin məcburi markalanması 1 iyul 2024-cü ildə qüvvəyə minib və dərmanların 100%-ni əhatə edir. Sistem mərhələlərlə qurulub: pilot layihə 1 sentyabr 2019-cu ildə başlayıb və 31 iyul 2021-ci ildə başa çatıb, birinci mərhələ isə 1 iyul 2022-ci ildə 90 məhsul adı üçün tətbiq olunub. Markalama və izlənilmə sisteminin vahid operatoru Kazakhtelecom tərkibindəki Tañba-dır. Məcburi markalama başlamazdan əvvəl idxal edilmiş və ya istehsal olunmuş ehtiyatların markalanması tələb olunmur.
Tələblər Səhiyyə nazirinin 27 yanvar 2021-ci il tarixli ҚР ДСМ-11 nömrəli əmri ilə təsdiqlənmiş Dərman vasitələrinin markalanması və izlənilməsi Qaydalarında əks olunub; 19 iyun 2024-cü il tarixli 22 nömrəli əmrlə bu qaydalara mühüm dəyişikliklər edilib. Buna əsasən üçüncü ölkələrdən gələn dərmanlar Qazaxıstana idxaldan əvvəl üçüncü ölkənin ərazisində, aptek (distribyutor) anbarı statusu olan gömrük anbarlarında və ya gömrük prosedurları başa çatdıqdan sonra aptek anbarlarında markalana bilər. AİB ölkələrindən idxal zamanı idxalçı dövlət sərhədini keçməzdən əvvəl elektron imza ilə idxal bildirişini hazırlamalı və izlənilmə sistemində qeydiyyat nömrəsi almalıdır.
Markalama kodu GS1 Data Matrix formatında dörd məlumat qrupundan ibarətdir: 14 rəqəmli GTIN, 13 simvollu seriya nömrəsi, 4 simvollu yoxlama açarı identifikatoru və 44 simvollu yoxlama kodu. Səhiyyə Nazirliyinin 18 iyul 2023-cü il tarixli 134 nömrəli əmri ilə bir markalama kodunun maksimal dəyəri ƏDV-siz 2,40 tenge müəyyən edilib. İstehlakçılar qablaşdırmadakı kodu Naqty Onim tətbiqi ilə skan edərək dərmanın orijinallığını yoxlaya bilərlər. Qazaxıstana dərman tədarük edən şirkətlər üçün kodun hansı mərhələdə tətbiq olunacağını göndərişdən əvvəl planlaşdırmaq həlledici əhəmiyyət daşıyır.
Mənbə: Tañba (Kazakhtelecom) rəsmi markalama portalı, tanba.telecom.kz; Qazaxıstan Respublikası Səhiyyə nazirinin 19 iyun 2024-cü il tarixli 22 nömrəli əmri (Ədliyyə Nazirliyində qeydiyyat nömrəsi 34529); Qazaxıstan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin 18 iyul 2023-cü il tarixli 134 nömrəli əmri.